HPV-test of uitstrijkje bij baarmoederhalskanker: wat is het verschil en wanneer kies je welke test?
Bij de vroegtijdige opsporing van baarmoederhalskanker worden de termen HPV-test en uitstrijkje soms door elkaar gebruikt. Toch hebben deze onderzoeken een verschillend doel.
De HPV-test richt zich op het opsporen van hoogrisico-HPV. Een uitstrijkje onderzoekt of er al afwijkingen in de cellen van de baarmoederhals aanwezig zijn. De ene test kijkt dus naar de mogelijke oorzaak, de andere naar eventuele gevolgen.
Wat is een uitstrijkje?
Bij een uitstrijkje neemt de huisarts of gynaecoloog met een borsteltje cellen af van de baarmoederhals. Deze cellen worden in het laboratorium onderzocht op afwijkingen.
Een uitstrijkje:
- Onderzoekt of er afwijkende cellen aanwezig zijn
- Wordt in België gebruikt binnen het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker (voor vrouwen van 30 tot en met 64 jaar)
- Geeft informatie over de huidige toestand van de baarmoederhals
Een uitstrijkje toont het virus zelf niet aan, maar beoordeelt of er al celveranderingen zijn ontstaan.
Wat is een HPV-test?
Een HPV-test onderzoekt of hoogrisico-HPV aanwezig is in het lichaam. Dit zijn de types van het virus die op langere termijn celveranderingen kunnen veroorzaken.
Een HPV-test:
- Spoort het virus zelf op
- Kan worden uitgevoerd voordat er celveranderingen zijn
- Geeft inzicht in het risico op langere termijn
Via Ikwilvanmijnsoaaf.be wordt uitsluitend een HPV-test voor vrouwen aangeboden. Deze HPV-thuistest wordt geanalyseerd in een ISO-gecertificeerd laboratorium met behulp van PCR-technologie.
Belangrijk: er is geen HPV-thuistest voor mannen via Ikwilvanmijnsoaaf.be. Mannen met vragen of klachten nemen best contact op met hun huisarts.

Wat zijn de belangrijkste verschillen?
De verschillen tussen een HPV-test en een uitstrijkje zijn als volgt:
- De HPV-test onderzoekt de aanwezigheid van het virus
- Het uitstrijkje onderzoekt afwijkende cellen
- De HPV-test kan een mogelijk risico vroegtijdig signaleren
- Bij een positieve HPV-test kan aanvullend een uitstrijkje nodig zijn
De HPV-test detecteert dus eerst een mogelijke risicofactor. Het uitstrijkje beoordeelt of er daadwerkelijk celveranderingen aanwezig zijn.
Wat gebeurt er na een positieve HPV-test?
Een positieve HPV-test betekent dat er hoogrisico-HPV werd aangetoond. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van kanker of voorstadia daarvan.
In België wordt bij een positieve HPV-test vaak bijkomend onderzoek uitgevoerd, zoals een uitstrijkje, om te beoordelen of er celveranderingen zijn. Afhankelijk van de resultaten kan verdere opvolging via de huisarts of gynaecoloog nodig zijn.
Bij een positieve uitslag via Ikwilvanmijnsoaaf.be ontvang je medische begeleiding door een erkende arts. Indien aangewezen wordt geadviseerd om contact op te nemen met je huisarts of gynaecoloog voor aanvullend onderzoek. Er wordt geen automatische melding gedaan aan je huisarts of mutualiteit.
Wat is betrouwbaarder?
Beide onderzoeken zijn betrouwbaar, maar ze hebben een ander doel.
De HPV-test is gevoeliger in het vroegtijdig opsporen van een verhoogd risico. Het uitstrijkje is nauwkeurig in het vaststellen van bestaande celafwijkingen.
Binnen het Belgische bevolkingsonderzoek wordt HPV-testing steeds vaker als eerste stap gebruikt. Alleen wanneer hoogrisico-HPV wordt aangetoond, volgt bijkomend onderzoek van de cellen.

Wanneer is testen verstandig?
Testen kan overwogen worden wanneer:
- Je tussen 25 en 30 jaar bent en (nog) niet deelneemt aan het bevolkingsonderzoek
- Je wisselende seksuele contacten hebt
- Je niet gevaccineerd bent tegen HPV
- Je langere tijd geen controle hebt gehad
- Je behoefte hebt aan extra zekerheid
Via Ikwilvanmijnsoaaf.be kun je discreet een HPV-thuistest bestellen als aanvulling op de reguliere zorg. De test wordt thuis uitgevoerd en professioneel geanalyseerd, met duidelijke toelichting bij de uitslag.
Conclusie
De keuze tussen een HPV-test en een uitstrijkje hangt af van het doel van het onderzoek. Wil je weten of er een verhoogd risico aanwezig is, dan is een HPV-test vaak een eerste stap. Wanneer er sprake is van een positieve uitslag, kan een uitstrijkje nodig zijn om te beoordelen of er celveranderingen zijn.
Door tijdig te testen en bij afwijkingen passende opvolging te voorzien via de huisarts of gynaecoloog, kan baarmoederhalskanker in een vroeg stadium worden opgespoord of zelfs worden voorkomen.
Heb je vragen? Neem gerust contact op met Ikwilvanmijnsoaaf.be. We helpen je graag verder met duidelijke en betrouwbare informatie.