HPV-test vs uitstrijkje: de verschillen in werking, doel en kosten duidelijk uitgelegd
Het humaan papillomavirus (HPV) komt zeer vaak voor. De meeste mensen raken er ooit mee besmet, meestal zonder het te merken. In veel gevallen ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Wanneer HPV langer aanwezig blijft, kan het in sommige situaties leiden tot celveranderingen en op termijn tot kanker. Daarom is opvolging belangrijk.
Twee onderzoeken spelen hierbij een centrale rol: de HPV-test en het uitstrijkje. Ze worden vaak samen genoemd, maar hebben elk een andere functie binnen de opvolging van HPV.
Wat is een HPV-test?
Een HPV-test is gericht op het opsporen van het virus zelf. Daarbij wordt nagegaan of er hoog-risico HPV-typen aanwezig zijn die op lange termijn problemen kunnen veroorzaken.
Een HPV-test kan worden uitgevoerd:
- via een staalname door een arts
- via zelfafname, waarbij het monster naar een erkend laboratorium wordt gestuurd
De uitslag toont enkel of het virus aanwezig is. Er wordt nog niet gekeken naar eventuele schade of afwijkingen aan de cellen.
Kostprijs van een HPV-test
In België zijn er verschillende mogelijkheden:
- Via het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker: gratis
- Via een arts buiten het bevolkingsonderzoek: betalend, afhankelijk van consult en labo
- Via een laboratoriumtest met zelfafname: vaste prijs, volledig zelf betaald
De exacte kost hangt af van de gekozen route en de labo-analyse.
Wat is een uitstrijkje?
Een uitstrijkje onderzoekt niet het virus zelf, maar de cellen van de baarmoederhals. Daarbij wordt gekeken of er afwijkingen aanwezig zijn die kunnen wijzen op voorstadia van kanker.
Een uitstrijkje:
- wordt afgenomen door een arts
- wordt altijd onderzocht in een laboratorium
- wordt vaak gecombineerd met een HPV-test
Wanneer er geen hoog-risico HPV wordt aangetoond, zijn verdere onderzoeken meestal niet nodig.
Kostprijs van een uitstrijkje
- Via het bevolkingsonderzoek: gratis
- Buiten het bevolkingsonderzoek: betalend, afhankelijk van consult en labo
De kostprijs kan verschillen per situatie, maar wordt steeds medisch opgevolgd.
Het belangrijkste verschil tussen een HPV-test en een uitstrijkje
Het verschil zit in wat er precies wordt onderzocht:
- Een HPV-test kijkt of het virus aanwezig is
- Een uitstrijkje kijkt of het virus al celveranderingen heeft veroorzaakt
In de huidige medische praktijk wordt vaak eerst een HPV-test uitgevoerd. Alleen wanneer die positief is, volgt bijkomend onderzoek van de cellen. Dat voorkomt onnodige onderzoeken en zorgt voor gerichte opvolging.
Betrouwbaarheid van beide onderzoeken
Zowel HPV-tests als uitstrijkjes worden onderzocht in erkende laboratoria. Daardoor is de betrouwbaarheid hoog.
- HPV-tests via arts, bevolkingsonderzoek of laboratoriumzelfafname zijn medisch gelijkwaardig
- Zelfafname is betrouwbaar zolang het staal professioneel wordt geanalyseerd
- Sneltesten die thuis onmiddellijk een uitslag geven, zijn onvoldoende betrouwbaar en worden afgeraden
Bij ikwilvanmijnsoaaf.be benadrukken we altijd het belang van professionele laboratoriumanalyse.
