Risicofactoren voor HPV-infectie: wie loopt meer kans?
HPV, het humaan papillomavirus, is een van de meest voorkomende seksueel overdraagbare virussen. De meeste mensen raken er ooit mee besmet, vaak zonder dat ze het merken. In veel gevallen ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Soms blijft HPV echter langer aanwezig en kan het op termijn gezondheidsproblemen veroorzaken.
Niet iedereen loopt evenveel risico. Bepaalde omstandigheden en gewoontes vergroten de kans op een HPV-infectie. Hieronder lichten we de belangrijkste risicofactoren toe.
Seksuele activiteit en aantal partners
Een van de belangrijkste risicofactoren is het aantal seksuele partners. Hoe meer partners je hebt (gehad), hoe groter de kans dat je in contact komt met iemand die HPV bij zich draagt.
Daarbij is het belangrijk om te weten dat:
- HPV al kan worden overgedragen bij het eerste seksuele contact
- penetratie niet nodig is voor besmetting
- één enkele partner met HPV voldoende is om het virus door te geven
HPV is dus geen teken van “veel” of “onverantwoord” seksueel gedrag, maar een realiteit van seksueel actief zijn.
Leeftijd en begin van seksuele activiteit
HPV komt het vaakst voor bij jongeren en jongvolwassenen, vooral tussen 15 en 25 jaar. In deze periode starten veel mensen met seksuele contacten en komt het immuunsysteem voor het eerst in aanraking met het virus.
Dat betekent echter niet dat het risico daarna verdwijnt. Ook op latere leeftijd kan je HPV oplopen, bijvoorbeeld:
- bij een nieuwe relatie
- na een scheiding
- bij wisselende partners
Onbeschermde seks
Condooms verkleinen de kans op HPV-besmetting, maar bieden geen volledige bescherming. Het virus kan ook worden overgedragen via huid-op-huidcontact buiten het gebied dat door een condoom wordt bedekt.
Mensen die regelmatig onbeschermde vaginale, anale of orale seks hebben, lopen daardoor een verhoogd risico op HPV.
Een verminderde weerstand
Een goed werkend immuunsysteem ruimt HPV meestal vanzelf op. Bij mensen met een verminderde weerstand blijft het virus vaker langer aanwezig.
Dit kan het geval zijn bij:
- chronische aandoeningen
- gebruik van medicatie die het afweersysteem onderdrukt
- langdurige stress of ziekte
Hoe langer HPV actief blijft, hoe groter de kans op celveranderingen.
Roken
Roken verzwakt het immuunsysteem en beïnvloedt het herstel van cellen. Onderzoek toont aan dat rokers vaker last hebben van aanhoudende HPV-infecties en een verhoogd risico lopen op celveranderingen, vooral ter hoogte van de baarmoederhals.
Stoppen met roken verlaagt dit risico en ondersteunt het natuurlijke herstel van het lichaam.
Geen of onvolledige HPV-vaccinatie
De HPV-vaccinatie beschermt tegen de meest risicovolle HPV-typen, waaronder type 16 en 18, die in verband worden gebracht met verschillende vormen van kanker.
Wie niet gevaccineerd is of de vaccinatiereeks niet heeft afgerond, loopt meer kans op besmetting met deze hoogrisico-typen. Ook op volwassen leeftijd kan vaccinatie nog zinvol zijn, afhankelijk van je situatie.
Andere soa’s of een eerdere HPV-infectie
Het doormaken van een andere soa of een eerdere HPV-infectie wijst vaak op omstandigheden waarin overdracht makkelijker plaatsvindt. Een eerdere besmetting beschermt bovendien niet tegen andere HPV-typen.
Je kan dus meerdere keren HPV oplopen, telkens met een ander type.
Genitale hygiëne
Hygiëne alleen voorkomt geen HPV, maar speelt wel een ondersteunende rol. Onvoldoende hygiëne, zoals het niet reinigen van seksspeeltjes of het delen ervan zonder bescherming, kan in combinatie met andere factoren het risico verhogen.
