Hoe wordt syfilis overgedragen?
Syfilis wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum. De bacterie dringt binnen via kleine scheurtjes in huid of slijmvlies. Dat merk je meestal niet. Het eerste teken is vaak een klein, pijnloos wondje dat vanzelf kan verdwijnen terwijl je nog besmettelijk bent.
De bacterie zit vooral in:
- Pijnloze zweertjes
- Vochtige plekjes op huid of slijmvlies
- Slijmvlies van penis, vulva, vagina, anus of mond
Belangrijkste seksuele routes
Vaginale seks
Direct contact tussen penis en vulva of vagina kan overdracht geven wanneer er een besmettelijk plekje aanwezig is. Condooms verlagen het risico sterk, maar bedekken niet alle huid.

Anale seks
Het anale slijmvlies is kwetsbaar en krijgt sneller kleine beschadigingen. Overdracht kan gebeuren bij penetratie of bij direct contact met een plekje rond de anus.
Orale seks
Ook via orale seks kan syfilis worden overgedragen. Een plekje in of rond de mond kan besmettelijk zijn, zelfs zonder duidelijke pijn.
Huid-op-huidcontact
Intiem wrijven of direct contact met een zweertje kan voldoende zijn. Penetratie is dus niet altijd nodig.
Seksspeeltjes
Gedeelde seksspeeltjes zonder condoom of goede reiniging kunnen overdracht veroorzaken.
Wat géén risico vormt
Syfilis wordt niet overgedragen via:
- Toiletbrillen
- Handdoeken
- Bestek of glazen
- Zwembaden of sauna
- Normaal dagelijks contact
Overdracht vereist direct intiem huid- of slijmvliescontact.

Incubatietijd en besmettelijkheid
De incubatietijd is meestal 2 tot 6 weken. In de vroege fase ben je vaak het meest besmettelijk. Je kunt anderen besmetten zonder duidelijke klachten.
Test daarom:
- Bij een partnerwaarschuwing
- Bij een zichtbaar wondje
- Na onbeschermde seks
- Ongeveer 6 weken na een risicomoment als je eerder negatief testte
Hoe verklein je het risico?
- Gebruik condooms bij vaginale en anale seks
- Gebruik bescherming bij orale seks
- Gebruik voldoende glijmiddel om scheurtjes te voorkomen
- Gebruik een nieuw condoom op seksspeeltjes per partner
- Test regelmatig bij wisselende partners
Testen in België
Via Ikwilvanmijnsoaaf.be kun je discreet een SOA-thuistest bestellen. Je neemt thuis een klein bloedstaal af. De analyse gebeurt in een ISO-gecertificeerd laboratorium. Bij een positieve uitslag krijg je professionele begeleiding en duidelijke vervolgstappen.
Conclusie
Syfilis wordt overgedragen via vaginale, anale en orale seks, via huid-op-huidcontact met een besmettelijk plekje en via gedeelde seksspeeltjes zonder bescherming. Condooms verlagen het risico sterk, maar sluiten het niet volledig uit.
Door bescherming te combineren met tijdig testen via Ikwilvanmijnsoaaf.be, houd je controle over je gezondheid. Zekerheid krijg je door te testen.